کتاب وقتی نیچه گریست

کتاب وقتی نیچه گریست
اثر دکتر اروین.د.یالوم
رمان وقتی نیچه گریست اثر دکتر اروین د. یالوم استاد موفق روان‌پزشکی دانشگاه استنفورد، گروه درمانگر و روان‌درمانگر اگزیستانسیال(هستی گرایی یا باور به اصالت وجود) است.
اروین یالوم در خلال این رمان سعی کرده است به توصیف ابعاد مختلف درمان‌های رایج برای وسواس فکری که هر دو شخصیت اصلی رمان به نوعی گرفتار آن هستند بپردازد. ولی در نهایت روش روان‌درمانی اگزیستانسیال و رابطه پزشک – بیمار است که کتاب بیش از هر چیز در پی معرفی آن است.


روبه‌رو شدن نیچه با دکتر برویر در کتاب وقتی نیچه گریست که به اصرار لوسالومه، معشوقه سابق نیچه قبول کرده است با نیچه دیدار کند، موضوع اصلی رمان است اما در کتاب موضوعات دیگری هم وجود دارد. دیدارهای دکتر برویر با فروید نیز از دیگر قسمت‌های جذاب رمان است.

اروین یالوم در خاطراتش گفته بود: من فکر کردم بهترین کاری که باید انجام دهم این بود که یک رمان بزرگ بنویسم، اما قبل از آن تصمیم گرفتم تا در زمینه روانشناسی تحصیل کنم.
هیچ‌کس نمی‌تواند مدعی باشد که این رمان معرفی تصویر حقیقی نیچه است. اهمیت این کتاب نه از طریق توصیف شخصیت‌های آن، بلکه کنکاش نویسنده برای شناخت بیشتر نیچه است. کتاب از موضوعاتی که نیچه در زندگی واقعی‌اش با آن‌ها درگیر بود: ترس از پیری، مرگ، یکنواختی زندگی و تنهایی سخن گفته است.

نیچه حساسیت فوق‌العاده‌ای به مساله‌ی قدرت دارد و حاضر نیست در موقعیتی قرار گیرد که ناچار به تفویض قدرتش شود. او در فلسفه به یونانیان پیش از سقراط، خصوصا برداشت آن‌ها از مفهوم تنازع متمایل است. اعتقاد به این که هر فرد تنها از راه منازعه به آن چه موهبت ذاتی اوست، دست خواهد یافت. نیچه به انگیزه‌های کسی که از منازعه باز می‌ماند و ادعای فداکاری دارد، عمیقا بی‌اعتماد است. راهنمای او در این مقوله، شوپنهاور است. او معتقد است چیزی به نام کمک به دیگری وجود ندارد، بلکه هرکس می‌خواهد بر دیگری مسلط شود و بر اقتدار خود بیفزاید.

هر کس ترسهایی دارد از احساساتی که زندگی را مختل می‌کند، شک و تردیدهایی که به موانع در زندگی روزمره آن‌ها پدیدار می‌شود و چنین انسانی در تمام طول زندگی در حال مبارزه با چنین ترس‌هایی است. هر کسی نمی‌تواند با این چالش‌ها مواجه شود و یا حتی آن‌ها را تصدیق کند.
یالوم از طریق دیالوگ بین بروئر وپروفسر افسرده نیچه بر ارزش‌ها و آرمان‌های نیچه این بار با زبان روانشناسی توصیف می‌کند و موضوعات روان‌شناختی خود را در لابه‌لای فلسفه بیان می‌کند.

این کتاب به طرز عمیقی شما را با خودتان روبرو می‌کند و در کنار تفسیرهای فلسفی نیچه که به زبانی ساده موضوعات پیچیده‌اش را بیان می‌کند، رویکردی روانشناسی دارد. خواننده به خوبی می‌تواند در لابه‌لای کتاب خلق و خوی را به درستی کشف کند و بداند در کجای زندگی‌اش قرار دارد. به عبارتی، گفتگوی بین نیچه و بروئر، گفتگوی فرد با خود است.
آیینه ای در برابر خویشتن.

تئودور روزاک، نویسنده کتاب کورسو درباره یالوم و رمان او می‌نویسد: وقتی نیچه گریست پس از جلاد عشق گامی رو به جلو برای اروین یالوم محسوب می‌شود. او افکار ژرف انسانی را در لفافه داستانی بی‌نظیر بیان می‌کند. بیش از این چه می‌توان خواست؟

برخی از جملات نیچه را به اختصار برای شما ذکر میکنیم:

به موقع چگونه غلبه کردن را به شما خواهم آموخت. شما می‌خواهید پرواز کنید، ولی پرواز را نمی‌توان با پرواز آغاز کرد، ابتدا باید چگونه راه رفتن را به شما بیاموزم و نخستین گام در راه رفتن، درک این نکته است، کسی که از خویش تبعیت نکند، دیگری بر او فرمان خواهد راند. سهل‌تر و بسیار سهل‌تر است که از دیگری اطاعت کنی تا خود، راهبر خویش باشی.

چشم انداز مرگ قریب الوقوع، موهبتی عظیم است. از ترس فرا رسیدن مرگ پیش از به پایان رسیدن آنچه باید بنویسم، بی وقفه کار کرده ام.
آیا هر چه پایان، مصیبت بارتر باشد، اثر هنری عظیم تری خلق نخواهد شد؟ چشیدن طعم مرگ، به من وسعت دید و شجاعت بخشیده است. آنچه مهم است شجاعت خود بودن است.
من باید بیماری ام را تقدیس کنم، زیرا تمرینی است برای تن در دادن به رنج وجود. آنچه مرا نکش  قوی ترم میسازد. پس تکرار میکنم که بیماری من موهبت است.

به قلم مریم مهرآئین

2 دیدگاه برای “کتاب وقتی نیچه گریست”

  1. مقاله خوب و مفیدی بود خانم مهرآیین عزیز. مرسی. پیشنهاد می کنم شما و دیگر دوستان در صورت تمایل کتاب های روان درمانی اگریستانسیال، مامان و معنای زندگی، مسئله اسپینوزا و درمان شوپنهاور را هم مطالعه بفرمایید. مرگ ، تنهایی ، آزادی و معنای زندگی چهار دغدغه اصلی یالوم هست که در همه آثار خود به آنها پرداخته است اما کتاب روان درمانی اگزیستانسیال با ترجمه دکتر سپیده حبیب این موضوع را به صورت مفصل و با تلفیق فلسفه و ادبیات اگزیستانسیال مورد بررسی قرار داده است. با آرزوی موفقیت و شادی بیکران برای شما و همه ارژنگی های عزیز

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *